Aluminium recyclen: terugwinnen uit industriele reststromen

Aluminium is een van de meest waardevolle materialen om te recyclen. Het is licht, roest niet, is niet magnetisch en kan vrijwel eindeloos worden omgesmolten zonder dat de kwaliteit terugloopt. Recyclen kost bovendien maar een fractie van de energie die nodig is om aluminium uit erts te maken. Toch verdwijnt er in de industrie nog veel aluminium ongemerkt in gemengd bedrijfsafval, omdat het vastzit in vervuilde of gemengde stromen. In dit artikel leest u wat aluminium zo waardevol maakt, hoe u het herkent, wat het opbrengt en hoe u het als bedrijf terugwint in plaats van weggooit.

Waarom aluminium recyclen zo lonend is

De grote winst van aluminiumrecycling zit in energie. Aluminium uit erts (bauxiet) maken is een zwaar elektrolytisch proces. Aluminium omsmelten uit schroot kost daar maar ongeveer vijf procent van, oftewel een besparing van rond de 95 procent. Die energiebesparing vertaalt zich direct in lagere CO2-uitstoot, en verklaart waarom aluminium een van de kernmaterialen is in de circulaire economie.

Daar komt bij dat aluminium in principe oneindig herbruikbaar is. Anders dan bij veel kunststoffen daalt de materiaalkwaliteit niet bij elke recyclingronde, mits het aluminium goed gescheiden en niet te sterk vervuild is. Precies die voorwaarde, goed scheiden, is waar het in de praktijk op vastloopt en waar de meeste waarde blijft liggen.

Knetlegeringen en gietlegeringen: het onderscheid dat de waarde bepaalt

Niet alle aluminium is gelijk, en dat is het punt dat op de meeste algemene recyclingpagina's ontbreekt. Er zijn grofweg twee families. Knetlegeringen (wrought) zijn de gewalste en geextrudeerde soorten: kozijn- en gevelprofielen, plaat, buis, folie en blik. Gietlegeringen (cast) worden gegoten en bevatten meer silicium: denk aan motorblokken, transmissiehuizen, velgen en pompen.

Het verschil telt bij recycling omdat gietlegeringen door hun hogere siliciumgehalte een knetlegering vervuilen als ze door elkaar raken. Schoon gesorteerde knetlegering kan weer een hoogwaardig knetproduct worden en is daarom meer waard. Belanden knet en giet ongesorteerd in een oven, dan zakt het geheel af naar een lagere gietkwaliteit. Wie zijn aluminiumstroom op legeringstype laat scheiden, houdt dus letterlijk waarde over die anders wegvalt. Dit is de aluminium-tegenhanger van de rvs-valkuil bij ferro: het lijkt allemaal hetzelfde metaal, maar de sortering bepaalt de opbrengst.

Aluminium herkennen: geen magneet, wel licht

Aluminium is niet magnetisch, dus een magneet die niet plakt is de eerste aanwijzing dat u met een non-ferrometaal te maken heeft. Aluminium onderscheidt zich daarbinnen door zijn lage gewicht en zijn matte, zilvergrijze kleur, en het vormt geen roodbruine roest zoals staal. Verwar het niet met roestvast staal, dat zwaarder is en waar een magneet soms wel licht op reageert. Twijfelt u, of zit het aluminium verwerkt in een samengesteld product, laat de stroom dan analyseren in plaats van te gokken. Een verkeerde inschatting kost bij aluminium meer dan bij ferro, simpelweg omdat de waarde per kilo hoger ligt.

Wat is aluminiumschroot waard?

Aluminium zit qua waarde tussen ferro en koper in. Waar ferro-schroot doorgaans onder de 350 euro per ton blijft en koper rond de 7.000 tot 9.000 euro per ton noteert, ligt schoon aluminium indicatief in de orde van 1.000 tot 1.800 euro per ton. Dat zijn richtbedragen die met de metaalmarkt meebewegen; de exacte prijs hangt af van de legering en de zuiverheid.

Binnen aluminium maakt de kwaliteit veel uit. Schone, gesorteerde profielen leveren het meest op. De prijs zakt zodra er vervuiling in zit: aanhangend staal of kunststof, folie met een laklaag of etensresten, geanodiseerd of gecoat materiaal, of freesspanen (spanen) die nog vol snijolie zitten. Dat zijn allemaal stromen waar een reguliere handelaar op afdingt of ze zelfs weigert, terwijl het aluminium er wel degelijk in zit.

Hoe wordt aluminium gerecycled?

Aluminium recyclen begint met scheiden. Uit een gemengde stroom haalt een sterke magneet eerst de ferrofractie (staal en ijzer) weg. Wat overblijft gaat over een wervelstroomscheider: die wekt met een snel wisselend magnetisch veld een tegenkracht op in geleidende non-ferrometalen, waardoor het aluminium letterlijk van de band wordt afgeworpen en apart wordt opgevangen. Daarna volgt eventueel verdere sortering op legeringstype, verkleinen, en ten slotte omsmelten tot nieuwe aluminiumblokken of granulaat die terug de industrie in gaan.

De uitleg over de bredere groep non-ferrometalen, met het volledige onderscheid ten opzichte van ferro, staat in onze blog over non-ferrometalen recyclen. Zit er naast aluminium ook koper in de stroom, bijvoorbeeld in kabels of motoren, dan loont een aparte koperscheiding; daarover leest u meer in de blog over koper terugwinnen uit elektromotoren en kabels.

Aluminium afvoeren als bedrijf

Heeft u een schone, gesorteerde partij aluminium, bijvoorbeeld een pallet zuivere profielresten, dan is een reguliere schroothandel prima. Die haalt zuiver aluminium graag op tegen een marktvergoeding, en eerlijk is eerlijk: daar voegt Dr Bison weinig aan toe wat een handelaar niet ook kan.

Het verhaal draait zodra het aluminium vastzit in een lastige stroom. Freesspanen doordrenkt van snijolie, folie- en verpakkingsresten, aluminium vermengd met kunststof of staal, geshredderd materiaal of afgekeurde samengestelde producten. Dat zijn precies de stromen waar Dr Bison op werkt. Onze installatie van 650 pk verkleint de stroom, scheidt magnetisch de ferrofractie af en haalt met wervelstroomscheiding het aluminium en de overige non-ferro eruit. Zo wordt het aluminium teruggewonnen in plaats van als duur gemengd bedrijfsafval afgevoerd, en gaat het schoon de keten in.

Na verwerking krijgt u een transparante uitsplitsing per fractie, met de bijbehorende vergoeding of het verwerkingstarief. Dat maakt meteen zichtbaar wat een stroom die u eerst als afval zag, in werkelijkheid waard was.

Heeft u een stroom waarin aluminium vermengd of vervuild is en weet u niet wat er te halen valt? Stuur ons een korte omschrijving en eventueel een foto via het contactformulier, dan reageren wij met een eerste inschatting van wat er terug te winnen is.